The examination of urine and its various meanings.

This is a group of documents found here in Arkyves with the help of a simple query for the Iconclass concept of 49G311 examination of urine

Interest in the theme was originally triggered by the well-known image of a doctor examining the urine of a woman - sometimes young, sometimes old - with 'love-related health issues' ... Hence the first examples in this listing:

Furthermore, a re-post on the LinkedIn page "Medieval Illuminated Manuscripts" of Erik Kwakkel's Tumblr-entry "Peeing in a cup" about medieval pictures of urinals, led to the straightforward Iconclass query mentioned above with its results shown below.

Oude vrouw bij de dokter

Dou, Gerard

Doktersbezoek

Moni, Louis de

Het doktersbezoek: "Hier helpt geen medicijn"

Bossche, Balthasar van den

Het doktersbezoek: "Hier helpt geen medicijn"

Rijckaert, David (III)

De arts als god ()

atelier van prentmaker: Goltzius, Hendrick

Sick man lying in a bed surrounded by men (doctors?) giving him different bottles of medicine. More medicine lies on a table, and there is a woman in the room holding a bedwarmer (?)

Allegorie op de nederlaag van de Turken bij het beleg van Wenen in 1683 ()

uitgever: Bouttats, Filibert (II)

'De bleekzuchtige dame'

schilder: Hoogstraten, Samuel van

Spaanse Krankheid, 1632 ()

prentmaker: anoniem

Geneeskunde ()

prentmaker: Galle, Philips

Piskijker en boeren familie

vermeld op object prentmaker: Haeften, Nicolaes van

Stadsgezicht met Domkerk te Utrecht en allegorie met drie geleerden

vermeld op object naar eigen ontwerp van: Bleyswyck, François van

Twee vrouwen bij een piskijker

mogelijk uitgever: Hoogstraten, François van

Bij de dokter

vermeld op object prentmaker: Boel, Quirin

Alleen een ziek lichaam wordt verzorgd ()

toegeschreven aan atelier van prentmaker: Galle, Philips

De H. Lukas ()

vermeld op object prentmaker: Galle, Philips

Piskijker

prentmaker: Folkema, Jacob

De geneesheer als God ()

inspirator: Goltzius, Hendrick

Allegorie op de geneeskunde

vermeld op object prentmaker: Persijn, Reinier van

De zieke vrouw

schilder: Steen, Jan Havicksz.

Interieur met een vrouw aan het spinnewiel

Boursse, Esaias

De bleekzichtige dame

Leeuwen, Marinus Willem Gustus

Feestvierend gezelschap in een herberg met een dansend paar

Molenaer, Jan Miense

Doktersbezoek

Maes, G.

Het doktersbezoek: "Hier helpt geen medicijn"

Bossche, Balthasar van den

Een rokend en drinkend boerenpaar in een herberg

Teniers, David (II)

Rechtsgeleerde in een studeervertrek

Musscher, Michiel van

H. Damianus

Pompe, Walter

Doktersbezoek

Diepraam, Abraham

Venus en Amor

Knüpfer, Nicolaes

Doktersbezoek "Hier helpt geen medicijn"

Valk, Hendrick de

Drie heren spelen triktrak

Buytewech, Willem Pietersz.

Het gevoel

Ostade, Adriaen van

Doktersbezoek

Mieris, Willem van

Zeven groteske figuren in en rondom een fantastisch blaasinstrument

Bosch, Jheronimus

Herberginterieur met een rokende en een plassende man

Teniers, David (II)

Vrolijk gezelschap in een herberg

Heemskerck, Egbert van (I)

Venus en Amor

Knüpfer, Nicolaes

Schuurinterieur met stilleven van vaatwerk

Rijckaert, David (III)

Elegant gezelschap in een interieur

Hals, Dirck

Musicerend gezelschap in een herberg

Craesbeeck, Joos van

Doktersbezoek

Brakenburgh, Richard

Doktersbezoek

Mieris, Frans van (I)

Rokende, drinkende en slapende boeren in een herberg

Teniers, David (II)

De geneesheer wordt door de zieken in levensgevaar als Christus de Verlosser gezien

Valckert, Werner van den

Bezoek aan de dokter

Horemans, Jan Josef (I)

Interieur met een dokter die de pols voelt van een zieke vrouw

Brekelenkam, Quiringh Gerritsz. van

Zeven groteske figuren in en rondom een fantastisch blaasinstrument

Bosch, Jheronimus

Rokende en drinkende mannen in een interieur

Hals, Dirck

Bezoek bij de dokter

Thomas, Gerard

Sluimerende roker in een herberg

Teniers, David (II)

Doktersbezoek

Bega, Cornelis Pietersz.

Boerderij interieur met een stilleven van groenten en vaatwerk op de voorgrond

Kalf, Willem

De voetoperatie

Teniers, David (II)

Vanitasstilleven

Vucht, Gerrit van

Een nar met een draailier met andere figuren in een venster

Tilius, Jan

Boeren in een taverne

Heemskerck, Egbert van (I)

Elegant gezelschap in een interieur

Pot, Hendrik Gerritsz.

Gezelschap bij een kachel

Helmont, Mattheus van

Allegorie op de aardse liefde

Wtewael, Peter

Het dokersbezoek

Hasselt, W.

Een dronkenmansgelag: allegorie op de vijf zintuigen

Vos, Simon de

Doktersbezoek

Heerschop, Hendrick

Een jonge boer, die zijn pijp aansteekt in een herberginterieur

Teniers, David (II)

Bordeelscène met slapend paar

Duck, Jacob

Een rustende oude man en een oude vrouw bij de haard

Verelst, Pieter Hermansz.

Interieur met een man die zijn laarzen aantrekt

Brekelenkam, Quiringh Gerritsz. van

Interieur met oude man op sterfbed, bezoekers, katholieke geestelijken, notaris en een piskijker

Haeften, Nicolaes van

Portret van een man die een fles urine bekijkt (links); Portret van een man met een spatel in de rechterhand (rechts)

Cleve, Joos van

Boeren en een rokende vrouw in een herberg

Teniers, David (II)

De H. Cosmas

Francken, Ambrosius (I)

Een man, vrouw en een kind in zolderkamer

Valk, Hendrick de

Amoureus paar in een herberg

Teniers, David (II)

Het doktersbezoek

Bossche, Balthasar van den

Zieke vrouw, bezocht door een dokter en een kwakzalver

Verkolje, Jan (I)

Keukeninterieur met vaatwerk schurende meid

Spreeuwen, Jacob van

Een dokter voelt de pols van een jonge vrouw

Steen, Jan

Herbergscène met een jonge vrouw die een pijp opsteekt

Teniers, David (II)

Boerenschool

Heuvel, Joachim van den

Interieur met een dokter en een groepje drinkende mannen

Musscher, Michiel van

Kaartspelers in een herberg

Teniers, David (II)

Drie mannen rondom een triktrakbord

Verwilt, François

Drinkende boeren in een herberg

Teniers, David (II)

Dokter bezoekt een zwangere vrouw, de dader wordt weggejaagd

Schalcken, Godfried

Doktersbezoek

Netscher, Caspar

Dokter die de pols van een jonge vrouw voelt en een fles met urine bekijkt, in een interieur

Verdoel, Adriaen (I)

Doktersbezoek "Hier helpt geen medicijn"

Musscher, Michiel van

Dokter die een vrouw de pols voelt in een interieur

Steen, Jan

Allegorie op de aardse liefde

Wtewael, Peter

Het doktersbezoek

Netscher, Caspar

Kwakzalver met klanten

Carré, Hendrik (I)

Man, die een bordeelhoudster betaalt voor de diensten van een deerne

Steen, Jan

De bruid wordt naar het huwelijksbed geleid

Cleve, Marten van (I)

Vrouw bezoekt een dokterspraktijk

Burgh, Hendrik van der (1769-1858)

Zittende elegante jonge vrouw met dienstmeid in een interieur

Duck, Jacob

Caritas

Wtewael, Peter

Interieur met een vrouw en een kind

Mieris, Frans van (II)

Interieur met een arts die een flesje urine onderzoekt, terzijde staat een vrouw

Steen, Jan

Oude vrouw bij de dokter

Dou, Gerard

De piskijker

Craesbeeck, Joos van

Keukenstilleven

Kalf, Willem

Interieur van een herberg met drinkende en kaartspelende boeren

Spanjaert, Jan

De piskijker

Laquy, Willem Joseph

Interieur met een elegant converserend paar en een oude vrouw die een pijp aansteekt

Hals, Dirck

Boereninterieur met vrolijk gezelschap; in de achtergrond een amoureus paar voor de open haard

Sorgh, Hendrick Martensz.

Boerengezelschap in een interieur

Buesem, Jan Jansz.

Boereninterieur met een vrouw bij een waterput

Kalf, Willem

Toilet makende modieuze jonge man

Venne, Adriaen van de

Oud boerenechtpaar aan de maaltijd

Tilborgh, Gillis van

Boerenerf met vrouw bij een waterput

Kalf, Willem

Bezoek van de dokter

Metsu, Gabriël

Dooktersbezoek

Maton, Bartholomeus

Doktersbezoek

Heerschop, Hendrick

Het bezoek van de dokter aan een liefdeskranke vrouw

Steen, Jan

Een zieke vrouw en een dokter in een slaapkamer

Carré, Hendrik (I)

Herberg met kaartspelers

Teniers, David (II)

Doktersbezoek

Heerschop, Hendrick

Eierdans

Buesem, Jan Jansz.

Een boer bezoekt een prostituée

Steen, Jan

Piskijkende dokter met patient

Tol, Domenicus van

Illustratie bij 'De aangenaame droom' uit de Fabelen en vertelsels van F.C. Gellert

Buys, Jacobus

Koning Kandaules toont Gyges zijn vrouw Tydo (Herodotus)

Jordaens, Jacob (I)

Venus en Amor

Knüpfer, Nicolaes

Een zieke met een dokter en twee bezoekende monniken

Heemskerck, Egbert van (II)

Jozef en de vrouw van Potifar (Genesis 39:40)

Mieris, Willem van

Keukeninterieur met boerenechtpaar

Kalf, Willem

Dansend boerengezelschap in een herberg op de muziek van een liereman

Brakenburgh, Richard

Volk bij een dokter

Thomas, Gerard

Rond het sterfbed

Heemskerck, Egbert van (I)

Panacea, de dochter van Aesculapius

Goltzius, Hendrick

Pijprokende jonge vrouw met een wijnkan

Buys, Cornelis (1746-1826)

Een zot zet een kamerpot op het hoofd van een dronken vrouw: 'De wijn is een spotter'

Mieris, Frans van (I)

De Reuk

Snellinck, Jan (II)

Doktersbezoek "Hier helpt geen medicijn"

Brakenburgh, Richard

Jonge vrouw die haar toilet maakt in een interieur

Venne, Adriaen van de

Triktrakspelende en rokende mannen naast een open haard

Hals, Dirck

Interieur met piskijker

Lambrechts, Jan Baptist

Bezoek bij de dorpsdokter

Heemskerck, Egbert van (II)

Jonge vrouw en meisje in interieur

Hooch, Pieter de

Arts en zieke vrouw in een interieur met een bedstede

Bega, Cornelis Pietersz.

Feestvierende dorpelingen voor een herberg

Seldron, Elisabeth

De piskijker

Dullaert, Heyman

Dispute of Posidonius and Hippocrates, examining sick twins, on the influence of the stars on the health of man; the parents of the twins in the foreground

Physician looking at urinal

Physician, with urinal

Physician, with urinal

Physician instructing a pupil

A deathbed

A physician tries to cure the ill miser Opimius by having his heirs scatter his money on the table to count it

A brothel and gambling den: a man touching the chin of a prostitute and people playing dice; a masked couple dancing to the music of a masked lute player; a family with a weeping child begging with a man who gestures towards the gambling scene; a doctor examining the urine of a sick man in the background

A man suffering from dropsy is drinking water as a cure; a doctor is studying his urine

A group of concerned people gathers around the sick-bed of a generous old man; a doctor is feeling his pulse

A painter, a poet and a doctor at work; a smithy in the background

A cupid is showing his arrow wound to another cupid who is holding up a flask

A cupid is visiting another cupid who lies in bed, hit by an arrow

A cupid is visiting another cupid who lies in bed, hit by an arrow

A cupid is showing his arrow-wound to another cupid who is holding up a flask

A brothel and gambling den: a man touching the chin of a prostitute and people playing dice; a masked couple dancing to the music of a masked lute player; a family with a weeping child begging with a man who gestures towards the gambling scene; a doctor examining the urine of a sick man in the background

A man suffering from dropsy is drinking water as a cure; a doctor is studying his urine

A physician tries to cure the ill miser Opimius by having his heirs scatter his money on the table to count it

A group of concerned people gathers around the sick-bed of a generous old man; a doctor is feeling his pulse

A painter, a poet and a doctor at work; a smithy in the background

A cupid is showing his arrow-wound to another cupid who is holding up a flask

Physician, doctor

A cupid is showing his arrow wound to another cupid who is holding up a flask

A cupid is visiting another cupid who lies in bed, hit by an arrow

A doctor is studying a urinal with a miniature fool inside; a man in a bath-tub has his head stuck in a retort through the bottom of which strange images escape while mice fall from its neck through a sieve; another man has a big faucet stuck in his belly from which a donkey and some fools are falling

Insatiable greed: a man suffering from dropsy is drinking water as a cure; a doctor is studying his urine

Boatswain debating with a physician

G. Cau
Urologhi, uromanti, uroscopi e la matula

Riv. storia delle scienze mediche e naturali 244

J. Enselme
Le mirage des urines au 17ième siècle, d'après la peinture hollandaise

Rev. lyonnaise de médecine 851

L. Donati
Quei poveri cestelli

La Bibliofilia 223

P. Richer
Les urologues

Nouvelle iconographie de la Salpêtrière 185


Reallexikon zur deutschen Kunstgeschichte. Hrsg. von O. Schmitt RDK

Stuttgart I 1134 s.v. Arzneiglas


[Cat. exh.] History of the treatment of bladder stones, and cystoscopy, from Lichtleiter to fibre optics. An exhibition on the occasion of the 16th Congress of the International Society for Urology, Amsterdam, Juli 1973

Leiden

A doctor is studying a urinal with a miniature fool inside; a man in a bath-tub has his head stuck in a retort through the bottom of which strange images escape while mice fall from its neck through a sieve; another man has a big faucet stuck in his belly from which a donkey and some fools are falling

An arm from the clouds holding a urinal in front of a patient lying in bed; a breaking heart with an hourglass at his feet

A physician studying the urine of a sick man, who is flanked by personifications of Patience and Hope

A cupid examining urine

A cupid is showing his arrow wound to another cupid who is holding up a flask

A cupid is visiting another cupid who lies in bed, hit by an arrow

Drinking the water a servant gives him, makes a king ill; he is cured by drinking the water his doctor gives him

A brothel and gambling den: a man touching the chin of a prostitute and people playing dice; a masked couple dancing to the music of a masked lute player; a family with a weeping child begging with a man who gestures towards the gambling scene; a doctor examining the urine of a sick man in the background

A man suffering from dropsy is drinking water as a cure; a doctor is studying his urine

A physician tries to cure the ill miser Opimius by having his heirs scatter his money on the table to count it

A group of concerned people gathers around the sick-bed of a generous old man; a doctor is feeling his pulse

A painter, a poet and a doctor at work; a smithy in the background

The Doctor's Visit

Frans van Mieris the Elder